Կամքը և բանականությունը — Hov-Bakh
+374 98 93 06 98 hov-bakh@mail.ru

Կամքը և բանականությունը

 

 

Կամքը գործնական բանականությունն է:

Ականավոր փիլիսոփա Բենեդիկտ Սպինոզան կամքը և բանականությունը նույնական էր համարում: Կամքն էլ, բանականության նման, ճշմարտության կամ կեղծիքի հաստատման կամ ժխտման ընդունակությունն է, անհրաժեշտության ճիշտ ըմբռման վրա հիմնված բանական ցանկություն:

Ճիշտ է, կամքն ու բանականությունը, մտածողությունը, չեն համընկնում, բայց առանց մտածողության և իմացական ընդունակությունների մարդը չի կարող ճիշտ հասկանալ երևույթները, արժեքավոր նպատակներ ընտրել և իր ջանքերն իզուր չվատնել աննշան նպատակներ ձեռք բերելու վրա: Մտքի բարձր զարգացումն ու լայն մտահորիզոնը մարդուն թույլ են տալիսարժեքների այնպիսի համակարգ ունենալորը նրա գործունեությունը արդյունավետ և հասարակության համար օգտակար էդարձնումԶարգացած միտքը թույլ է տալիս ժամանակին հրաժարվել անհեռանկարային գործունեություններից և նորնպատակադրումներ կատարելԻսկապես որկամքը գործնական բանականություն էԲայց պետք է պարզելթե ինչպես էայնգործում:

 

Մարդու կամքը և բարոյականությունը

Գիտակցական կամքը և արժեքավոր նպատակների ձգտելը միշտ կապված է անձի բարոյական սկզբունքների հետՀաճախմենք մեզ պարտավորված ենք զգում անդադար ջանքեր գործադրելքանի որ մեր գործունեությունը պետք է մերմերձավորներինհասարակությանըհայրենիքինԱյդ իսկ պատճառով կամային գործողություններ կատարելիս մենք շատհաճախ բարոյական զգացմունքներ ենք ապրումկոնկրետ հուզական վիճակների ձևովՈրքան ավելի ուժգին ենք մենքբարոյական հույզեր ապրումայնքան ավելի մեծ եռանդ կարող ենք կենտրոնացնել դեպի նպատակը տանող ճանապարհին իհայտ եկած դժվարությունները հաղթահարելու համարՀայրենասիրությանպարտքի և պատասխանատվությանամոթի ևխղճի ապրումները մարդու կամքին կարող են մեծ եռանդ հաղորդել և մղել նպատակասլաց գործերի: Հնարավոր չէ մեծ ձեռնարկներ պլանավորել և իրագործել` առանց բարոյական նորմերի և զգացմունքների եռանդուն մասնակցության:

Բարոյական զգացմունքները դրդապատճառներ են, կարող են և՛ գործողությունների մղել մարդուն, և՛ զսպել նրան: Չէ՞ որ կամքի ուժ է պետք որոշ գործողություններից հետ կանգնելու, օրինակ, որոշ եսասիրական պահանջմունքների բավարարումից հրաժարվելու համար: Իզուր չէ, որ ասում են, թե մարդու համար ինքն իրեն հաղթելն ավելի դժվար է, քան թշնամիներին հաղթելը, դա ավելի մեծ կամք է պահանջում:

Այսպիսով, մենք հիշատակեցինք կամքի ֆունկցիաներից երկուսը` հիմնականները. ա) մարդուն ակտիվացնելու, գործունյա ևնպատակասլաց դարձնելու և բզսպելուսխալ և անբարոյական գործողություններից հետ պահելու ֆունկցիաները:

Comments