Ագրեսիա — Hov-Bakh
+374 98 93 06 98 hov-bakh@mail.ru

Ագրեսիա

Ագրեսիան որևէ մեկին վնաս պատճառելու միտումն է: Ագրեսիան լինում է վերբալ , ֆիզիկական, ինստրումնետալ, թշնամական և այլն: Վերբալ ագրեսիան դրսևորվում է անեծքի, հայհոյանքի, կոպիտ բառերի միջոցով, իսկ ֆիզիկականը` ֆիզիկական գործողությունների միջոցով: Ինստրումենտալ ագրեսիան հանդիսանում է որևէ նպատակի հասնելու միջոց, իսկ թշնամական ագրեսիայի նպատակը կոնկրետ վնաս հասցնելն է:

Ագրեսիայի ծագման վերաբերյալ կան տարբեր մոտեցումներ, սակայն միանշանակ պատասխան տրված չէ այն հարցին` ագրեսիան բնածին է, թե` ձեռքբերովի: Ըստ Ֆրոյդի, ագրեսիան բնածին է, քանի որ անձի անգիտակցական ոլորտում տիրաբետող բնազդներից մեկը մահվան բնազդն է, որը մարդուն դարձնում է ագրեսիվ, դեստրուկտիվ և ցանկություն է առաջացնում ջարդելու, սպանելու, ոչնչացնելու: Այլ տեսությունները (Ժան Ժակ Ռուսո) գտնում էին, որ ագրեսիան  ձեռք է բերվում կյանքի ընթացքում` սոցիալական միջավայրի ազդեցության տակ: Ըստ նրանց, մարդը ծնվում է խաղաղ և ստեղծագործ էակ, որին հասարակությունը դարձնում է ագրեսիվ:

Գոյություն ունեն տարբեր գիտափորձեր, որոնք հաստատում են երկու մոտեցումներն էլ, ինչպես նաև եզրակացնում, որ նույնիսկ եթե ագրեսիան բնածին է, ապա այն կարելի է ճնշել, ձևափոխել:

Ըստ Ֆրոյդի, եթե ագրեսիան կուտակվում է անձի հոգեկանում, լարվածություն է առաջանում, որից չազատվելու դեպքում, մարդը հիվանդանում է հոգեկան կամ մարմնական որևէ հիվանդությամբ, այսինքն` մարդը կարիք ունի ագրեսիայից ազատվելու, լիցքաթափվելու:

Ըստ սոցիալական հոգեբանների կան ագրեսիայից ազատվելու հետևյալ ուղիները`

  • Ֆիզիկական ակտիվությունը իջեցնում է ագրեսիայի մակարդկաը
  • Ագրեսիայի վերբալ դրսևորումները և վնաս պատճառելը իջեցնում են ագրեսիայի մակարդակը
  • Ագրեսիայից հնարավոր է ազատվել երևակայության գործընթացների միջոցով, երբ այն վեր է ածվում սոցիալապես ավելի ընդունելի ձևերի` նկարի, ստեղծագործության, խզբզոցի և այլն:

Ագրեսիան պայմանավորող գործոններն են`

  1. Հեռուստատեսությունը- գիտափորձերը ապացուցել են, որ ագերսիայի տեսարաններ պարունակող ֆիլմերը բարձրացնում են ագրեսիայի մակարդակը և մղում ագրեսիվ գործողությունների:
  2. Ֆրուստրացիան բերում է ագրեսի հոգեվիաճկի:
  3. Ֆրուստրացիայի հետ ագրեսիան կապվում է հետևյալ օրինաչափություններով.
  • Որքան մոտ է նպատակը, այնքան մեծ է ագրեսիայի մակարդակը ֆրուստրացելիս
  • Որքան շոշափելի են սպասելիքները, այնքան մեծ է ագրեսիայի մակարդակը
  • Որքան շատ են հույսերը, այնքան շատ է ագրեսիան
  1. Սեռական- պարզվել է, որ տղամարդիկ ավելի ագրեսիվ են, քան կանայք, որը բացատրվում է արյան մեջ համապատասխան հորմոնների առկայությամբ: Ապացուցվել է, որ տղամարդկանց մոտ կա նախատրամադրվածություն ագրեսիվ վարքի նկատմամբ:
  2. Քրոմոսոմների թիվը- հաստատվել է, որ բարձրակարգ հանցագործների մոտ առկա են 1 աելորդ տղամարդկային (y) քրոմոսոմ:
  3. Անձի անհատական առանձնահատկությունները
  4. Միջավայրի առանձնահատկությունները` շոգը, մութը, աղմուկը և այլն:

Մարդու ագրեսիան էապես տարբերվում է կենդանական ագրեսիայից, որը պայմանավորված է գիտակցության առկայությամբ:

Comments